Hoe oud moet je zijn voor een hijscursus en om hijswerkzaamheden uit te voeren?
Wil je een hijscursus volgen of wil je als werkgever een jonge medewerker leren veilig hijswerk uit te voeren? Dan komt al snel de vraag naar voren: hoe oud moet je zijn voor een hijscursus? En mag je als 16- of 17-jarige al lasten aanslaan, begeleiden of met hijsmiddelen werken?
Het antwoord hangt niet alleen af van leeftijd. Ook het soort hijswerk, de gebruikte apparatuur, de risico's op de werkplek, de opleiding en het toezicht zijn belangrijk.
Daarnaast is er een belangrijk verschil tussen veilig hijsen en aanslaan van lasten en bijvoorbeeld het zelfstandig bedienen van bepaalde kranen.
In deze blog leggen we uit hoe het zit.
Wat is de minimumleeftijd voor een hijscursus?
Voor een cursus Veilig Hijsen en Aanslaan van Lasten bestaat niet één algemene wettelijke minimumleeftijd die voor iedere opleider en iedere situatie hetzelfde is.
Opleiders kunnen zelf toelatingseisen voor hun cursus hanteren. Ook de inhoud verschilt per opleiding. Er zijn bijvoorbeeld cursussen waarvoor geen specifieke vooropleiding of voorkennis vereist is.
Hijsconcurrent hanteert een minimale leeftijd van 18 jaar of ouder tijdens hijscursussen.
Bij een hijscursus is het daarom belangrijk onderscheid te maken tussen:
- de cursus mogen volgen;
- een hijscertificaat behalen;
- de werkzaamheden vervolgens zelfstandig op het werk mogen uitvoeren.
Vooral wanneer een deelnemer jonger is dan 18 jaar, is dat onderscheid belangrijk.
Mag je als 16- of 17-jarige een hijscursus volgen?
Of een 16- of 17-jarige aan een specifieke hijscursus kan deelnemen, hangt onder andere af van de voorwaarden van de opleider en het soort cursus.
Maar zelfs wanneer een jonge deelnemer de cursus mag volgen en succesvol afrondt, betekent dat niet automatisch dat hij of zij daarna alle hijswerkzaamheden zelfstandig mag uitvoeren.
Voor werknemers van 16 en 17 jaar gelden namelijk aanvullende regels rond gevaarlijk en risicovol werk. De werkgever moet rekening houden met de risico's van het werk en bepalen welke werkzaamheden een jeugdige werknemer wel of niet kan uitvoeren en onder welke omstandigheden.
Ook opleiding en deskundig toezicht kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.
En hoe zit het vanaf 18 jaar?
Vanaf 18 jaar gelden de bijzondere arbeidsregels voor jeugdige werknemers niet meer.
Dat betekent echter niet:
"Je bent 18 jaar, dus je mag automatisch hijswerkzaamheden uitvoeren."
Leeftijd alleen maakt iemand natuurlijk niet deskundig.
Een werknemer die lasten moet aanslaan of begeleiden, moet begrijpen hoe dit veilig gebeurt en welke risico's daarbij aanwezig zijn.
Een cursus Veilig Hijsen en Aanslaan van Lasten is juist bedoeld om deze kennis en praktische vaardigheden aan te leren.
Wat leer je tijdens een hijscursus?
Hijswerk lijkt soms eenvoudig: een hijsband of ketting aan een last bevestigen en deze vervolgens verplaatsen.
In werkelijkheid komt er veel meer bij kijken.
Tijdens opleidingen Veilig Hijsen komen bijvoorbeeld onderwerpen aan bod zoals:
- veilig aanslaan van lasten;
- herkennen van risico's;
- kiezen van geschikte hijsmiddelen;
- controleren van hijsmiddelen;
- belasting en belastbaarheid;
- werken met hijsbanden, kettingen en stroppen;
- zwaartepunt van een last;
- veilig begeleiden van een last;
- hand- en armseinen;
- communicatie met de machinist;
- veilig verplaatsen van lasten.
Bij gangbare opleidingen worden theorie en praktijk gecombineerd, zodat deelnemers daadwerkelijk oefenen met het veilig aanslaan en verplaatsen van lasten.
Vanaf welke leeftijd mag je lasten aanslaan?
Alleen naar een leeftijd kijken is hier niet voldoende.
Een medewerker die een last aanslaat, heeft een belangrijke verantwoordelijkheid. Een verkeerd gekozen hijsmiddel of fout aangeslagen last kan tijdens het hijsen verschuiven of een gevaarlijke situatie veroorzaken.
Daarom moet degene die dit werk uitvoert voldoende kennis hebben van bijvoorbeeld:
- het gewicht van de last;
- het zwaartepunt;
- het gekozen hijsmiddel;
- de toegestane belasting;
- de manier van aanslaan;
- de omgeving;
- de communicatie met de kraanbediener.
Een cursus Veilig Hijsen richt zich juist op deze vaardigheden. Zo beschrijft zijn opleiding als een praktijkgerichte opleiding waarin medewerkers leren lasten voor te bereiden, aan te slaan, te begeleiden en veilig te verplaatsen.
Is een hijscertificaat verplicht?
Hier ontstaat vaak dezelfde verwarring als bij een heftruck- of hoogwerkercertificaat.
Een werkgever heeft verantwoordelijkheden rondom veilig werken, instructie en het voorkomen van risico's. Een cursus en certificaat zijn een praktische manier om aantoonbaar te maken dat een medewerker instructie en opleiding heeft gehad.
Bij een cursus Veilig Hijsen leren deelnemers bijvoorbeeld risico's herkennen, hijsmiddelen inspecteren en lasten veilig aanslaan en verplaatsen. Verschillende opleiders sluiten deze training af met een praktische beoordeling of toets en een certificaat.
Een certificaat is echter geen vrijbrief om vervolgens iedere hijsklus of iedere kraan te mogen uitvoeren.
Hijscertificaat onder de 18: mag je dan zelfstandig hijsen?
Hier moet een werkgever voorzichtig mee omgaan.
Een jonge medewerker kan misschien een bepaalde training succesvol afronden en begrijpen hoe lasten moeten worden aangeslagen. Daarmee verdwijnen eventuele beperkingen die vanwege leeftijd, arbeidsomstandigheden of het risico van de werkzaamheden gelden niet automatisch.
Een werkgever moet daarom niet alleen vragen:
"Heeft deze medewerker een hijscertificaat?"
Maar ook:
"Mag deze medewerker gezien zijn leeftijd, opleiding en de risico's van deze specifieke werkzaamheden dit werk zelfstandig uitvoeren?"
Dat is een belangrijk verschil.
Geldt dit ook voor stagiairs en jonge werknemers?
Ja. Bij jonge werknemers en stagiairs is het juist extra belangrijk om vooraf goed te bepalen welke werkzaamheden zij mogen uitvoeren.
Een jonge medewerker kan bijvoorbeeld technisch goed begrijpen hoe een hijsband moet worden aangebracht, maar heeft mogelijk nog weinig praktijkervaring met het herkennen van risico's.
Denk bijvoorbeeld aan een last die:
- een afwijkend zwaartepunt heeft;
- niet stabiel staat;
- scherpe randen heeft;
- met meerdere hijsmiddelen wordt aangeslagen;
- zich tijdens het hijsen kan verplaatsen.
Goede begeleiding en praktijkinstructie zijn daarom essentieel.
Heb je ervaring nodig voor een cursus Veilig Hijsen?
Niet noodzakelijk.
Er zijn hijsopleidingen die juist bedoeld zijn voor beginners en waarvoor geen specifieke voorkennis vereist is. vermeldt bijvoorbeeld bij zijn opleiding Veilig Hijsen dat geen certificaten of speciale voorkennis nodig zijn om met de training te starten.
Ook zijn er opleidingen die specifiek onderscheid maken tussen beginners, ervaren medewerkers en herhalingscursussen.
Welke cursus geschikt is, hangt dus niet alleen van leeftijd af, maar ook sterk van ervaring.
Waarom is een hijscursus belangrijk?
Bij hijswerkzaamheden wordt regelmatig met zware lasten gewerkt. Een fout kan daardoor grote gevolgen hebben.
Tijdens een goede hijstraining leer je niet alleen wat je moet doen, maar vooral waarom je bepaalde handelingen wel of niet uitvoert.
Het doel is dat een medewerker leert nadenken over:
- Kan de last veilig worden gehesen?
- Is het juiste hijsmiddel gekozen?
- Is het hijsmiddel nog veilig te gebruiken?
- Hoe moet de last worden aangeslagen?
- Waar bevindt zich het zwaartepunt?
- Waar mogen personen tijdens het hijsen wel en niet staan?
- Hoe communiceren we tijdens de hijsbeweging?
Die combinatie van theorie, risicoherkenning en praktijk maakt een hijscursus waardevol. Opleidingen Veilig Hijsen leggen daarom veel nadruk op zowel kennis als daadwerkelijk oefenen.
Hijscursus volgen bij Hijsconcurrent
Wil je leren hoe je lasten veilig aanslaat, begeleidt en verplaatst? Bij Hijsconcurrent kun je een cursus Veilig Hijsen volgen die aansluit bij je ervaring en werkzaamheden.
Ben je werkgever en wil je jonge medewerkers opleiden? Kijk dan niet uitsluitend naar de leeftijd waarop iemand een cursus kan volgen.
Het is minstens zo belangrijk om te beoordelen:
- welke werkzaamheden de medewerker gaat uitvoeren;
- wat de risico's daarvan zijn;
- welke opleiding passend is;
- of de medewerker de werkzaamheden zelfstandig mag uitvoeren;
- welk toezicht noodzakelijk is;
- met welke hijsmiddelen en arbeidsmiddelen wordt gewerkt.
Zo zorg je ervoor dat het certificaat niet het einddoel wordt, maar dat medewerkers daadwerkelijk veilig leren hijsen.